İnternette "Windows 11 FPS artırma" diye aranınca onlarca kayıt defteri değişikliği, hizmet kapatma listesi ve "RAM temizleyici" önerisi çıkar. Bunların çoğu ya Windows'un zaten iyi seçtiği bir değeri değiştirir ya da hiçbir ölçülebilir etki yaratmaz. Bu rehberde yalnızca Microsoft'un kendi belgelediği, oyun performansını gerçekten etkileyebilen ayarlar var. Her birinin nerede olduğunu, ne zaman açılıp kapatılacağını ve nasıl geri alınacağını anlatıyoruz.
1. Oyun Modu
Ayarlar → Oyun → Oyun Modu. Windows 11'de varsayılan olarak açıktır ve açık kalmalıdır. Oyun Modu, oyun çalışırken Windows Update'in sürücü kurmasını ve yeniden başlatma bildirimlerini erteler. Ayrıca oyun işlemine öncelik verir. Etkisi en çok arka planda başka işler dönerken görülür. Temiz bir sistemde fark küçüktür. Kapatılmış bir Oyun Modu'nu yeniden açmak ise risksizdir.
2. Donanım hızlandırmalı GPU zamanlaması (HAGS)
Ayarlar → Sistem → Ekran → Grafikler → Varsayılan grafik ayarlarını değiştir. HAGS, ekran kartı belleğinin zamanlamasını Windows yerine ekran kartının kendisine bırakır. NVIDIA DLSS Kare Oluşturma gibi bazı özellikler HAGS'ın açık olmasını gerektirir. Güncel kartlarda ve sürücülerde açık tutmanız önerilir. Çok eski kartlarda veya belirli bir oyunda takılma görüyorsanız kapatıp ölçerek karşılaştırın. Değişiklik yeniden başlatma ister.
3. Pencereli oyunlar için iyileştirmeler
Aynı ekranda "Pencereli oyunlar için iyileştirmeler" seçeneği bulunur. Eski DirectX 10 ve 11 oyunlarının pencereli veya kenarlıksız modda daha modern bir sunum yöntemi (flip model) kullanmasını sağlar. Bu yöntem gecikmeyi azaltır ve Otomatik HDR ile değişken yenileme hızının çalışmasına izin verir. Kenarlıksız pencerede oynuyorsanız açık tutun. Tek bir oyunda sorun çıkarırsa Grafikler listesinde o oyunu ekleyip ayrı ayrı kapatabilirsiniz.
4. Oyunun doğru ekran kartında çalışması
Dizüstü bilgisayarlarda ve hem dahili hem harici grafiği olan masaüstlerinde Windows bazen oyunu güç tasarrufu için dahili grafikte çalıştırır. Ayarlar → Sistem → Ekran → Grafikler altında oyunu "Uygulama ekle" ile seçip Yüksek performans yapın. Masaüstünde ise asıl kontrol edilmesi gereken şey kablodur: monitör kablosu anakarttaki değil, ekran kartındaki çıkışa takılı olmalıdır. Bu hata yaygındır ve ekran kartının hiç kullanılmamasına yol açar.
5. Güç modu
Ayarlar → Sistem → Güç ve pil → Güç modu. Fişe takılı çalışırken "En iyi performans" seçin. "Dengeli" mod modern işlemcilerde çoğu oyunda yeterlidir. Fark, işlemcinin yükseğe ne kadar hızlı çıktığında ve dizüstünde güç limitlerinde görülür. Eski "Nihai Performans" planını komutla açmak masaüstünde genellikle ölçülebilir bir fark yaratmaz, yalnızca boşta güç tüketimini artırır.
Çift CCD'li AMD X3D işlemcilerde (7950X3D, 9950X3D gibi) oyunun V-Cache çekirdeklerinde çalışması için AMD yonga seti sürücüsünün ve "3D V-Cache Performance Optimizer" hizmetinin kurulu olması gerekir. Bu sistemlerde çekirdek park etmeyi kapatan "tweak"ler tam tersine zarar verebilir.
6. Başlangıç uygulamalarını temizleme
Ayarlar → Uygulamalar → Başlangıç listesi, Windows açılırken başlayan programları ve her birinin "etkisini" gösterir. Görev Yöneticisi'nin Başlangıç uygulamaları sekmesi de aynı listeyi verir.
- Kapatılabilecekler: kullanmadığınız başlatıcılar, otomatik güncelleme yardımcıları, sohbet ve müzik uygulamaları, üretici "asistanları".
- Dokunmayın: ses sürücüsü paneli (Realtek gibi), dokunmatik yüzey sürücüsü, güvenlik yazılımı, ekran kartı yazılımının çekirdek bileşeni.
- Başlangıçtan kaldırmak programı silmez. İstediğiniz zaman elle açabilir ya da anahtarı yeniden açabilirsiniz.
Başlangıç uygulamaları açılış süresini belirgin biçimde etkiler. FPS'e etkileri ise ancak oyun sırasında gerçekten iş yapıyorlarsa vardır. Hangi uygulamanın oyunda ne tükettiğini FPS düşüşü rehberindeki yöntemle görebilirsiniz.
7. Arka plan kaydı (Game DVR)
Ayarlar → Oyun → Yakalamalar altındaki "Olanları kaydet" seçeneği açıksa Xbox Game Bar, son birkaç dakikayı sürekli arka planda kaydeder. Bu, kodlama yükü demektir. Klip kaydetme alışkanlığınız yoksa kapatın. Aynı durum NVIDIA uygulamasındaki "Anlık Tekrar" ve AMD'deki "Anlık Tekrar" için de geçerlidir. Aynı anda iki kayıt aracı açık tutmayın.
8. Bellek Bütünlüğü (HVCI) ve sanallaştırma tabanlı güvenlik
Bellek Bütünlüğü, çekirdek düzeyindeki kodu sanallaştırma ile koruyan bir Windows güvenlik özelliğidir. Microsoft'un "Windows 11'de oyun performansını iyileştirme seçenekleri" sayfası, oyun oynarken performans sorunu yaşayanlar için Bellek Bütünlüğü ve Sanal Makine Platformu'nun geçici olarak kapatılabileceğini açıkça belirtir. Oyun bittikten sonra yeniden açılmasını önerir.
- Durumu görmek için: Windows Güvenliği → Cihaz güvenliği → Çekirdek yalıtımı ayrıntıları.
- Etkisi işlemciye göre değişir. Yeni işlemcilerde (MBEC/GMET donanım desteği olanlar) küçüktür, eski işlemcilerde daha büyüktür.
- Kapatmak bir güvenlik katmanını kaldırır. Bunu bilerek karar verin. Valorant'ın Vanguard'ı gibi bazı hile önleyiciler belirli güvenlik özelliklerinin açık olmasını isteyebilir.
- Microsoft, uygun Windows 11 bilgisayarlarda bu özelliği güncellemelerle varsayılan olarak etkinleştirmeye başladı. Yakın zamanda FPS'iniz sebepsiz düştüyse durumunu bir kez kontrol etmeye değer.
9. Güncellemeler ve oyun sırasında yeniden başlatma
Ayarlar → Windows Update → Gelişmiş seçenekler → Etkin saatler ile Windows'un hangi saatlerde yeniden başlatma yapmayacağını belirleyin. Oyun oynadığınız saatleri kapsayacak şekilde ayarlayın. Güncellemeleri kapatmak önerilmez. Ekran kartı sürücüsünü Windows Update yerine üreticinin kendi aracından güncellemek ise genellikle daha güncel sürüm demektir.
Hangi "tweak"ler işe yaramıyor?
Aşağıdakilerin temiz ve güncel bir Windows 11'de FPS'i artırdığını gösteren güvenilir bir ölçüme rastlamadık. Bu tür ayarları içeren profille yaptığımız kendi CS2 testinde de fark çıkmadı:
- Toplu hizmet kapatma listeleri: risklidir, bazı oyunların ve mağazaların çalışmasını bozabilir.
- "RAM temizleyiciler": boş görünen RAM daha hızlı değildir. Windows boştaki belleği önbellek olarak kullanır.
- Ağ için kayıt defteri ayarları (NetworkThrottlingIndex, TcpAckFrequency vb.): oyundaki ping'i değiştirmez. Ping'in nereden geldiği ping rehberinde anlatılıyor.
- Görsel efektleri tümüyle kapatmak: masaüstünü hızlandırabilir, tam ekran oyunda etkisi yoktur.
CS2'de yaptığımız açık/kapalı ölçümünün ayrıntıları CS2 rehberinde yer alıyor. Sonuç açıktı: temiz bir sistemde FPS'i değiştiren şey Windows ince ayarları değil, kurulum hataları ve oyun içi ayarlardı.
Geri alma her zaman mümkün olmalı
Yukarıdaki ayarların hepsi Windows menülerinden geri açılıp kapatılabilir. Kayıt defteri veya sistem dosyasında değişiklik yapan bir araç kullanıyorsanız, değişiklikten önce bir sistem geri yükleme noktası oluşturun. Aracın kendi "tümünü geri al" seçeneği olup olmadığını kontrol edin. Quartiy yaptığı her değişikliği kaydeder ve tek tıkla geri alır. Paketlerin hangi ayarları içerdiği karşılaştırma sayfasında.