Ekran kartı sürücüsü, oyunla donanım arasındaki çevirmendir. Yeni sürücüler çoğu zaman yeni oyunlar için düzeltmeler ve iyileştirmeler getirir. Ama bazen tam tersine yeni bir sorun da getirir. Bu rehber, sürücüyü ne zaman güncellemeniz gerektiğini, "temiz kurulumu" nasıl yapacağınızı ve bir güncelleme sorun çıkardığında önceki sürüme nasıl döneceğinizi anlatıyor.
Sürücüyü ne zaman güncellemelisiniz?
- Yeni çıkmış bir oyunu oynayacaksanız. NVIDIA ve AMD büyük çıkışlar için "Game Ready" ya da oyun destekli sürücü yayımlar.
- Bir oyunun yama notu belirli bir sürücü sürümünü istiyorsa.
- Sürücünüz bir yıldan eskiyse. Quartiy'nin tanısı, sürücü yaşını da gösterir.
- Bilinen bir hatanın düzeltildiği sürüm notlarında yazıyorsa.
Her şey yolundaysa her sürücüyü çıktığı gün kurmak zorunda değilsiniz. "Bozuk değilse dokunma" ilkesi sürücülerde de geçerlidir. Özellikle bir turnuva ya da önemli bir maç öncesinde güncelleme yapmayın.
Sürücüyü nereden indirmelisiniz?
Yalnızca üreticinin kendi kaynaklarından indirin: NVIDIA için NVIDIA uygulaması veya nvidia.com sürücü sayfası, AMD için AMD Software: Adrenalin Edition veya amd.com destek sayfası, Intel Arc için Intel'in sürücü sayfası. "Sürücü güncelleyici" programları ve üçüncü taraf indirme siteleri yanlış ya da eski sürüm kurabilir. Bazıları istenmeyen yazılım da taşır.
Dizüstü bilgisayarlarda hem dahili hem harici grafik birlikte çalışır. Çoğu modelde NVIDIA veya AMD'nin genel sürücüsü sorunsuz kurulur. Bazı eski modellerde ise üreticinin (ASUS, Lenovo, HP gibi) destek sayfasındaki sürücü gerekir. Genel sürücü kurulumu "uyumlu donanım bulunamadı" hatası verirse dizüstü üreticisinin sayfasına geçin.
Temiz kurulum nedir ve ne zaman gerekir?
Normal güncelleme, yeni sürücüyü eskisinin üzerine kurar ve ayarlarınızı korur. Temiz kurulum ise önce eski sürücüyü ve onun profillerini kaldırır, sonra yenisini kurar. Şu durumlarda temiz kurulum yapın:
- Güncellemeden sonra çökme, siyah ekran veya görüntü bozulması başladıysa.
- Ekran kartı markası değiştiyse (NVIDIA'dan AMD'ye ya da tersi).
- Sürücü panelinde yaptığınız bir ayarın neyi bozduğunu bilmiyorsanız.
NVIDIA için
- nvidia.com'dan sürücüyü indirip kurulum dosyasını çalıştırın.
- "NVIDIA grafik sürücüsü ve NVIDIA uygulaması" seçeneğinden sonra "Özel (Gelişmiş)" kurulumu seçin.
- "Temiz kurulum gerçekleştir" kutusunu işaretleyin ve kurulumu tamamlayın.
NVIDIA uygulamasından güncelliyorsanız sürücü sayfasındaki menüde "Yeniden yükle" seçeneğinde de temiz kurulum kutusu bulunur.
AMD için
- AMD Software kurulum dosyasını indirip çalıştırın.
- Kurulum ekranındaki "Fabrika ayarlarına sıfırla" (Factory Reset) seçeneğini işaretleyin. Bu seçenek önceki AMD sürücülerini ve ayarlarını kaldırır.
- Sorun sürüyorsa AMD'nin resmi AMD Cleanup Utility aracı sürücü kalıntılarını tamamen temizler. Ardından sürücüyü yeniden kurun.
Son çare: DDU
Display Driver Uninstaller (DDU), sürücüleri güvenli modda tamamen silen, topluluk tarafından geliştirilen bir araçtır. Yukarıdaki resmi yöntemler sorunu çözmediğinde kullanılır. Kullanırken internet bağlantısını kesin, aksi halde Windows sürücüyü kendiliğinden yeniden kurabilir. Aracın kendi talimatlarını izleyin. Resmi bir araç olmadığını ve yanlış kullanımda sistemi görüntüsüz bırakabileceğini unutmayın.
Eski ekran kartı sürücüsüne dönme
Yeni sürücü bir oyunda FPS düşüşü, takılma veya çökme getirdiyse, önceki sürüme dönmek en hızlı teşhistir. Sorun kaybolursa neden sürücüdür. Geri dönmenin iki yolu var:
Aygıt Yöneticisi ile hızlı geri alma
- Başlat menüsüne sağ tıklayıp "Aygıt Yöneticisi"ni açın.
- "Görüntü bağdaştırıcıları" altında ekran kartınıza çift tıklayın.
- Sürücü sekmesinde "Sürücüyü Geri Al" düğmesine basın. Düğme gri ise Windows önceki sürümü saklamamıştır, ikinci yöntemi kullanın.
Belirli bir eski sürümü kurmak
- NVIDIA'nın sürücü sayfasında "Önceki sürücüler" ya da beta/arşiv bölümü, AMD'nin destek sayfasında ise "Previous Drivers" bağlantısı eski sürümleri listeler.
- Sorunsuz çalıştığını bildiğiniz sürümü indirin ve yukarıdaki gibi temiz kurulumla kurun.
- Sürüm notlarını okuyun. Çok eski bir sürüm, oynadığınız yeni bir oyunu desteklemiyor olabilir.
Windows Update sürücünüzü değiştiriyorsa
Windows Update bazen kendi sürücü sürümünü kurarak sizin seçtiğiniz sürümün üzerine yazar. Bunu önlemek için:
- Windows 11 Pro'da Grup İlkesi Düzenleyicisi'nde Bilgisayar Yapılandırması → Yönetim Şablonları → Windows Bileşenleri → Windows Update → Windows Update'ten sunulan güncellemeleri yönet altındaki "Windows kalite güncelleştirmelerine sürücüleri dahil etme" ilkesini etkinleştirebilirsiniz.
- Bu ilke tüm sürücüler için geçerlidir. Açtıysanız diğer donanım sürücülerini de üreticinin sitesinden takip etmeniz gerekir.
- Quartiy'nin Overclock paketindeki uzman ayarlarında bu ilke geri alınabilir bir seçenek olarak bulunur.
Sürücü panelindeki ayarlar
Temiz kurulumdan sonra sürücü paneli varsayılan değerlere döner. Çoğu oyuncu için varsayılanlar iyidir. Tüm oyunlara uygulanan küresel değişiklikler yerine, ihtiyacınız olan ayarı yalnızca ilgili oyunun profilinde değiştirin. İşe yarayan birkaç ayar şunlardır:
- Güç yönetimi modu (NVIDIA): "Normal" çoğu durumda yeterlidir. Belirli bir oyunda saat hızı düşüyorsa yalnızca o oyun için "Maksimum performansı tercih et" seçilebilir.
- Düşük gecikme modu: Oyunda Reflex varsa gereksizdir. Yoksa "Açık" denenebilir. Ayrıntılar input lag rehberinde.
- Gölgelendirici önbellek boyutu: Varsayılanda bırakın. Küçültmek, oyunların gölgelendiricileri tekrar tekrar derlemesine ve takılmaya yol açar.
Quartiy'nin E-Spor ve Overclock paketlerindeki NVIDIA oyun profili, yalnızca seçtiğiniz oyunun profilinde sınırlı sayıda ayarı değiştirir. Önceki değerleri imzalı bir yedekte saklar ve geri alınabilir.
Sorun sürücüde değilse
Temiz kurulum ve geri dönüşten sonra sorun devam ediyorsa neden muhtemelen başka yerdedir. Sıcaklık, güç kaynağı, bellek kararlılığı veya oyunun kendisi olabilir. FPS düşüşü rehberindeki ayrımı yapın, oyun açılmıyorsa sorun giderme rehberine geçin. Quartiy'nin sürücü tanısının hangi pakette olduğu karşılaştırma sayfasında.